گلستان: دست‌دادنِ (Handshake) اجتماعی

گلستان سعدی «کد منبع» (Source Code) برای لایه‌ی اخلاق (μ3) در دژ مایع است.

منبع تصویر: ویکی‌مدیا. تحت لیسانس مالکیت عمومی.

تحلیل بر اساس پشته-μ

• سطح μ3 (آتش): گلستان پروتکل‌های ادب (پالایش) را ارائه می‌دهد. این کتاب به عامل می‌آموزد که چگونه از میان «ترافیک تاریخ» بدون تولید گرمای ناشی از تضاد، عبور کند. گلستان یک «روان‌ساز» اجتماعی است که اصطکاک را کاهش می‌دهد.
• سیگنالِ شخصیت: سعدی استدلال می‌کند که یک انسان با همدوسی بالا، ارزشمندتر از یک دولت با منابع فراوان است. کسی که فکر، کلمه و عملش هم‌تراز (آشا) باشد، به عنوان یک گرهِ پایدار در سوارمِ جمعی عمل می‌کند.

انتقال‌پذیریِ خرد

از آنجا که گلستان توسط میلیون‌ها نفر حفظ شده بود، به یک آرشیو تخریب‌ناپذیر تبدیل گشت. حتی اگر تمام نسخه‌های آن سوزانده می‌شد، «نرم‌افزار» اخلاق ایرانی در ذهن مردم باقی می‌ماند. منشأ: قرن ۱۳ میلادی، شیراز، ایران.